Satın alınması düşünülen gayrimenkulun ileride değer kazanabilecek bir gayrimenkul olması gerekir. Mevcut gayrimenkule bir kısım ilaveler yapılarak kıymeti artırılabilir. Kıymetini ve cazibesini artırıcı bazı tadilatlar yapılabilir. Böylece binanın cazibesi artacak, bina kendisini gösterecektir. Bunun için emlakin mevcut değerinin, ileride kazanabileceği değerin ve yapılacak tadilatlarla değerine değer katılıp katılamayacağının doğru tahmin edilmesi gerekir.
Konutun Mevcut Değeri Yanında İleride Kazanabileceği Değer Nedir?
Emlak mevcut durumuyla zeminde tek katlı basit bir ev olabilir. Ancak imar planında çok kata izin verilmişse, değeri ona göre hesaplanmalıdır. Değerlemenin nasıl yapılacağı yukarıdaki kısımda açıklanmıştır.
Alınacak Konutun İleride Değerine Değer Katılabilir mi?
Alınmak istenen emlakin sadece mevcut rayiç değeri değil, ileride kazanabileceği değer de hesaplanmalıdır. Emlak alındıktan sonra, altındaki, üstündeki veya yanındaki yerler de satın alınarak, bu yerlerle fiili veya hukuki birleştirmeler yapılarak emlakin değerine değer katılabilir.
Yine emlakin vasfı değiştirilerek değer kazandırılabilir. Örneğin, mesken nitelikli yer alınarak, dükkan haline getirilirse değer kazanır. Bazı alış-veriş caddelerinde bulunan zemin kattaki evler vardır. Zemin kattaki ev bu niteliği ile fazla bir değer ifade etmez. Burası alınıp, zemin katı işyeri haline getirilirse taşınmaza önemli bir değer kazandırılmış olur. Apartmanlar arasında tek veya iki katlı olarak kalmış yerler alınabilir. Bu tür yerler alındıktan sonra yıkılarak çok katlı bir inşaat yapılabilir.
Konutta Tadilat Yapılarak Değer Katılması
Emlak alındıktan sonra satılacaksa, satmadan önce tadilat yapmakta fayda vardır. Emlak konutsa güzelce temizlenmeli, badanası, boyası, dekorasyonu yapılmalı, kapı, pencere, dolaplar elden geçirilmeli, müşterinin beğenisini artıracak her türlü tadilat yapıldıktan sonra satışa çıkarılmalıdır. Binanın dış cephesi çok önemlidir. Müşteride ilk imaj, binanın dış cephesinin durumu, binanın bulunduğu sokağın görünümü ile oluşur. Bu itibarla binanın dış cephesi ve sokak da mümkün olduğu kadar elden geçirilmelidir. Bahçe varsa güzelce bakımı yapılmalı, yeşillendirilmelidir.
İşyerlerinin girişi önemlidir. Giriş müşterinin rahat girip, işyerini gezebileceği şekilde geniş olmalıdır. Bazı işyerlerinin giriş yönünün değiştirilmesi ile müşteri sayısının önemli ölçüde arttığı gözlemlenmiştir. Giriş yeri dar ise mutlaka genişletilmeli, giriş ana caddeye bakmalıdır. Gerekirse dükkanın ön cephesinin tümü giriş haline getirilmelidir.
Peşin Alarak Değerlendirme
Emlak yatırımcısı alım satımda aracılık yaparak ve bundan komisyon alarak para kazanabileceği gibi, çok ucuza satılacak yerleri kendisi peşin parayla alıp, yüksek değerle satabilir. Bunun için emlak yatırımcısının bir miktar toplu parayı hazır da tutmasında fayda vardır.
Kaynak: Gürsel Öcal Dörtgöz
Emlak Alım-Satım-Yatırım Rehberi